PM Kisan 22th Installment : महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. केंद्र सरकारच्या अत्यंत महत्त्वाकांक्षी अशा ‘प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी’ (PM-Kisan) योजनेचा २२ वा हप्ता येत्या शुक्रवारी, १३ मार्च रोजी पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट जमा केला जाणार आहे. राज्यातील सुमारे ९१ लाख १८ हजार ८३१ शेतकरी या लाभासाठी पात्र ठरले असून, त्यांच्या खात्यात प्रत्येकी २ हजार रुपयांची रक्कम वितरित केली जाईल.
गुवाहाटी येथून पंतप्रधानांच्या हस्ते वितरण-
या निधी वितरणाचा मुख्य सोहळा आसामची राजधानी गुवाहाटी येथे आयोजित करण्यात आला असून, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते बटण दाबून देशभरातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांच्या खात्यात हा निधी हस्तांतरित केला जाईल. या कार्यक्रमाच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र राज्य कृषी विभागानेही जोरदार तयारी सुरू केली असून, राज्यभरातील विविध जिल्ह्यांमध्ये या कार्यक्रमाचे थेट प्रक्षेपण आणि स्थानिक कार्यक्रमांचे नियोजन करण्यात येत आहे.
चार महिन्यांच्या प्रतीक्षेनंतर लाभ-
या योजनेचा २१ वा हप्ता गेल्या नोव्हेंबर महिन्यात शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा झाला होता. त्यानंतर सुमारे चार महिन्यांच्या प्रदीर्घ प्रतीक्षेनंतर आता २२ व्या हप्त्याची घोषणा करण्यात आली आहे. आगामी विधानसभा निवडणुकांचे वारे वाहत असतानाच हा हप्ता वितरित केला जात असल्याने, या निर्णयाला राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. या आर्थिक मदतीमुळे पेरणी आणि शेतीशी संबंधित इतर खर्चांसाठी बळीराजाला मोठा आधार मिळणार आहे.
अहिल्यानगर जिल्ह्याचे वर्चस्व-
राज्यातील पात्र लाभार्थींच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास, अहिल्यानगर (पूर्वीचा अहमदनगर) जिल्ह्याने बाजी मारली आहे. या योजनेचा लाभ घेणाऱ्यांमध्ये अहिल्यानगर जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांची संख्या सर्वाधिक असून, या जिल्ह्यातील सुमारे ५ लाख ४५ हजार २८० शेतकरी या २२ व्या हप्त्यासाठी पात्र ठरले आहेत.
बळीराजाच्या खात्यात जमा होणार ‘सन्मान निधी’; पीएम किसान योजनेच्या लाभार्थी संख्येत लाखाची वाढ-
केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी ‘प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी’ योजनेच्या २२ व्या हप्त्याच्या वितरणाची अधिकृत घोषणा करण्यात आली आहे. येत्या शुक्रवारी (१३ तारीख), आसामची राजधानी गुवाहाटी येथे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या प्रमुख उपस्थितीत आयोजित एका विशेष सोहळ्यात हा निधी थेट शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केला जाईल. गेल्या २१ व्या हप्त्याच्या तुलनेत यंदा लाभार्थींच्या संख्येत मोठी वाढ झाली असून, राज्यातील कृषी विभागाने या कार्यक्रमाच्या राज्यव्यापी नियोजनाला सुरुवात केली आहे.
लाभार्थींच्या संख्येत लक्षणीय वृद्धी-
या हप्त्याचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे लाभार्थ्यांच्या संख्येत झालेली वाढ. २१ व्या हप्त्यावेळी महाराष्ट्रातील सुमारे ९० लाख ४१ हजार २४१ शेतकरी मदतीसाठी पात्र ठरले होते. मात्र, प्रशासकीय तत्परता आणि नोंदणी प्रक्रियेतील सुलभतेमुळे २२ व्या हप्त्यासाठी ही संख्या आता ९१ लाख १८ हजार ८३१ वर पोहोचली आहे. म्हणजेच, गेल्या हप्त्याच्या तुलनेत यावेळी राज्यातील १ लाख २ हजार ५९० अधिक शेतकऱ्यांना या योजनेचा थेट आर्थिक लाभ मिळणार आहे.
प्रतीक्षेचा काळ आणि राजकीय मुहूर्त-
१९ नोव्हेंबर रोजी २१ वा हप्ता वितरित केल्यानंतर, २२ व्या हप्त्यासाठी शेतकऱ्यांना सुमारे चार महिने प्रतीक्षा करावी लागली आहे. सुरुवातीला हा निधी जानेवारी अखेर किंवा जिल्हा परिषद निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ७ फेब्रुवारीपूर्वी दिला जाईल, अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात रंगली होती. तांत्रिक कारणांमुळे हा मुहूर्त हुकला असला, तरी आता आसाम आणि पश्चिम बंगालसह इतर राज्यांतील आगामी विधानसभा निवडणुकांच्या रणधुमाळीत या हप्त्याचे वितरण केले जात आहे. या निर्णयाकडे केंद्र सरकारची शेतकऱ्यांप्रती असलेली बांधिलकी आणि रणनीती म्हणून पाहिले जात आहे. गुवाहाटी येथील मुख्य कार्यक्रमाच्या धर्तीवर महाराष्ट्रातही जिल्हा आणि तालुका स्तरावर विशेष कार्यक्रमांचे आयोजन करण्याचे निर्देश कृषी विभागाने दिले आहेत.
पीएम किसान योजना: लाभार्थी संख्येत ‘अहिल्यानगर’ राज्यामध्ये अव्वल; पाहा आघाडीच्या पाच जिल्ह्यांची आकडेवारी-
केंद्र सरकारच्या ‘प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी’ योजनेच्या २२ व्या हप्त्याचे वितरण आता अंतिम टप्प्यात आले असून, महाराष्ट्रातील लाभार्थी जिल्ह्यांची अधिकृत आकडेवारी समोर आली आहे. या योजनेचा लाभ घेण्यामध्ये पश्चिम महाराष्ट्र आणि उत्तर महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांनी मोठी आघाडी घेतल्याचे दिसून येते. एकूण लाभार्थी संख्येचा विचार करता, अहिल्यानगर (अहमदनगर) जिल्ह्याने राज्यात पुन्हा एकदा प्रथम क्रमांक पटकावला असून, या जिल्ह्यातील सर्वाधिक शेतकऱ्यांच्या खात्यात सन्मान निधी जमा होणार आहे.
राज्यातील ‘टॉप ५’ लाभार्थी जिल्हे-
या योजनेच्या २२ व्या हप्त्यासाठी पात्र ठरलेल्या पहिल्या पाच जिल्ह्यांची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे-
१. अहिल्यानगर: या जिल्ह्याने राज्यातील सर्वाधिक लाभार्थी संख्येचा मान मिळवला आहे. येथील ५ लाख ४५ हजार २८० शेतकरी या हप्त्यासाठी पात्र ठरले आहेत.
२. सोलापूर: अहिल्यानगर पाठोपाठ सोलापूर जिल्ह्याचा क्रमांक लागत असून, येथील ४ लाख ९२ हजार ४४१ शेतकऱ्यांना या योजनेचा थेट लाभ मिळणार आहे.
३. कोल्हापूर: सहकार आणि शेतीमध्ये प्रगत असलेल्या कोल्हापूर जिल्ह्यातील ४ लाख ६४ हजार ८६९ शेतकरी या मदतीसाठी पात्र ठरले आहेत.
४. सातारा: चौथ्या स्थानावर सातारा जिल्हा असून, येथील ४ लाख ३८ हजार ६६८ लाभार्थी शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात प्रत्येकी २ हजार रुपये जमा होतील.
५. पुणे: विद्येचे माहेरघर आणि औद्योगिक केंद्र असलेल्या पुणे जिल्ह्याने पाचवा क्रमांक राखला असून, जिल्ह्यातील ४ लाख ३३ हजार ७०६ शेतकरी या योजनेसाठी पात्र ठरले आहेत.
नोंदणी आणि पारदर्शकतेचा परिणाम-
या पाचही जिल्ह्यांमध्ये कृषी विभाग आणि महसूल प्रशासनाने राबवलेली ई-केवायसी (e-KYC) मोहीम आणि आधार संलग्निकरण प्रक्रिया अत्यंत प्रभावी ठरली आहे. त्यामुळेच या जिल्ह्यांमध्ये पात्र लाभार्थ्यांचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणावर टिकून आहे. विशेषतः ग्रामीण भागातील अर्थव्यवस्थेला बळ देण्यासाठी या हप्त्याची मोठी मदत होणार आहे.
