Vada Pav Become Extremely Expensive : इराण आणि अमेरिका यांच्यातील वाढता भू-राजकीय तणाव आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत वधारलेले इंधन दर यांचे पडसाद आता थेट सर्वसामान्यांच्या ताटात उमटू लागले आहेत. जागतिक स्तरावरील या घडामोडींमुळे देशांतर्गत महागाईने उच्चांक गाठला असून, मुंबईची ओळख मानल्या जाणाऱ्या 'वडापाव'चे दरही आता कडाडले आहेत. यामुळे खवय्यांच्या खिशाला मोठी कात्री बसणार असल्याचे चित्र स्पष्ट झाले आहे.
खाद्यपदार्थांच्या दरवाढीची प्रमुख कारणे-
केवळ इंधन दरवाढच नव्हे, तर खाद्यसंस्कृतीशी निगडित अनेक घटकांच्या किमतीत वाढ झाल्याने ही परिस्थिती ओढवली आहे. व्यावसायिक वापराच्या एलपीजी गॅस सिलेंडरच्या दरात झालेली वाढ, खाद्यतेलाचे वधारलेले भाव आणि पावाच्या निर्मितीसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाच्या किमतीत झालेली वृद्धी यामुळे खाद्यपदार्थांचे उत्पादन खर्चिक झाले आहे. याशिवाय, डिझेलच्या दरवाढीमुळे वाहतूक खर्च वाढल्याचा दुहेरी फटकाही या क्षेत्राला बसला आहे.
मुंबईचा वडापाव आता ‘महागडा’-
कधीकाळी सर्वसामान्यांच्या खिशाला परवडणारा आणि मुंबईची ‘लाईफलाईन’ समजला जाणारा वडापाव आता महाग झाला आहे. उत्पादन खर्चात मोठी वाढ झाल्याने विक्रेत्यांना दरांमध्ये बदल करणे अपरिहार्य झाले आहे. ताज्या दरवाढीनुसार, मुंबई आणि उपनगरांमध्ये एका वडापावसाठी आता ग्राहकांना २० ते ३५ रुपये मोजावे लागणार आहेत. परिसराची व्याप्ती आणि ब्रँडनुसार हे दर वेगवेगळे असले, तरी किमान दरात झालेली ही वाढ मध्यमवर्गीय आणि कष्टकरी वर्गासाठी चिंताजनक ठरत आहे.
हॉटेल व्यावसायिकांसमोरील पेच
व्यावसायिक गॅस आणि कच्च्या मालाच्या किमती वाढल्याने केवळ वडापावच नव्हे, तर इतर खाद्यपदार्थांचे दरही १० ते १५ टक्क्यांनी वाढले आहेत. विक्रेत्यांच्या मते, जर दर वाढवले नाहीत, तर व्यवसाय चालवणे अशक्य होईल. इंधन दर आणि आंतरराष्ट्रीय तणावामुळे निर्माण झालेली ही साखळी तूर्तास तरी तुटण्याची चिन्हे दिसत नसल्याने, महागाईचा हा दाह आगामी काळात अधिक तीव्र होण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
महागाईचा विळखा: मुंबईत ‘वडापाव’सह पथारी खाद्य महागले; जिलेबी-फाफड्याच्या दरातही मोठी वाढ-
व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या किमतीत झालेली दरवाढ आणि कच्च्या मालाच्या भाववाढीमुळे हॉटेल व्यावसायिक आणि खाद्यपदार्थ विक्रेत्यांचे आर्थिक गणित पूर्णतः विस्कळीत झाले आहे. वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे मुंबई, ठाणे आणि लगतच्या शहरांमधील खाद्यपदार्थांच्या किमतीत मोठी वाढ करण्यात आली असून, याचा थेट फटका खवय्यांच्या खिशाला बसत आहे.
वडापाव आणि दाक्षिणात्य पदार्थांचे दर कडाडले
मुंबईची खाद्यसंस्कृती ज्या वडापाववर अवलंबून आहे, त्याचे दर आता मध्यमवर्गीयांच्या आवाक्याबाहेर जाऊ लागले आहेत. खाद्यतेल, बटाटा आणि पावाच्या दरात झालेल्या वाढीमुळे वडापावच्या किमतीत ५ ते ७ रुपयांची भर पडली आहे. यामुळे अनेक ठिकाणी वडापावचे दर आता २५ रुपयांपर्यंत पोहोचले आहेत. केवळ वडापावच नव्हे, तर न्याहारीसाठी लोकप्रिय असलेल्या इडली आणि डोशासारख्या दाक्षिणात्य पदार्थांचे दरही आता ४० रुपयांच्या पार गेले आहेत. यामुळे रोजच्या नाश्त्यासाठी बाहेरच्या खाद्यपदार्थांवर अवलंबून असणाऱ्या नोकरदार वर्गाचे बजेट कोलमडले आहे.
मिठाई आणि फरसाण क्षेत्रालाही झळ
सण-उत्सवांच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर मागणी असलेल्या जिलेबी आणि फाफड्याच्या किमतीतही मोठी वाढ नोंदवण्यात आली आहे. मुंबईतील प्रसिद्ध मिठाई विक्रेत्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पूर्वी ५०० रुपये प्रति किलो दराने मिळणारी जिलेबी आणि फाफडा आता ६०० रुपये किलो झाला आहे. म्हणजेच, थेट १०० रुपयांची वाढ ग्राहकांना सोसावी लागत आहे. याव्यतिरिक्त, इतर विविध प्रकारच्या मिठाई आणि फरसाणच्या किमतीतही प्रति किलो ४० ते ५० रुपयांची वाढ झाल्याचे व्यापाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.
व्यापाऱ्यांची हतबलता
कच्च्या मालाच्या किमतीत सातत्याने होणारी वाढ आणि गॅस सिलिंडरचे वधारलेले भाव यामुळे दरवाढ करणे अपरिहार्य असल्याचे विक्रेत्यांचे म्हणणे आहे. “जर आम्ही दर वाढवले नाहीत, तर व्यवसाय चालवणे आणि कामगारांचे पगार देणे अशक्य होईल,” अशी भावना अनेक छोट्या व्यापाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. इंधन आणि गॅसच्या किमती जोपर्यंत स्थिर होत नाहीत, तोपर्यंत खाद्यपदार्थांच्या दरात कपात होण्याची शक्यता धूसर आहे.
इंधन दरवाढीचा पुरवठा साखळीला तडाखा; भाजीपाला आणि फळांच्या किमतीत मोठी वाढ, गृहिणींचे बजेट कोलमडले-
पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीत सातत्याने होणाऱ्या वाढीचे प्रतिकूल परिणाम आता थेट जीवनावश्यक वस्तूंच्या बाजारपेठेवर दिसू लागले आहेत. इंधन महागल्यामुळे वाहतूक खर्चात (Transportation Cost) मोठी वाढ झाली असून, याचा थेट फटका अत्यावश्यक वस्तूंच्या पुरवठा साखळीला बसला आहे. परिणामी, किरकोळ बाजारात फळे, भाजीपाला आणि इतर खाद्यपदार्थांच्या किमती गगनाला भिडल्या आहेत.
मुंबईच्या बाजारपेठेत फळांची दरवाढ
मुंबईची प्रमुख बाजारपेठ असलेल्या दादर मार्केटमध्ये फळांच्या किमतीत लक्षणीय वाढ नोंदवण्यात आली आहे. घाऊक बाजारातून किरकोळ विक्रेत्यांपर्यंत माल पोहोचवण्याचा खर्च वाढल्याने सफरचंद, केळी आणि संत्री यांसारखी नियमित फळे आता सामान्यांच्या आवाक्याबाहेर जात आहेत. वाहतूकदारांनी मालवाहतुकीचे दर वाढवल्यामुळे विक्रेत्यांनाही ग्राहकांकडून जादा किंमत आकारणे अपरिहार्य झाले आहे.
पुण्यात भाजीपाल्याचा भाव कडाडला
पुण्यातील बाजारपेठांमध्ये भाजीपाल्याच्या दरात तब्बल २५ ते ५० टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. ग्रामीण भागातून शहरात भाजीपाला घेऊन येणाऱ्या वाहनांच्या डिझेल खर्चात वाढ झाल्याने ही परिस्थिती ओढवली आहे. कोबी, फ्लॉवर, भेंडी आणि पालेभाज्यांच्या दरात अचानक झालेल्या या वाढीमुळे गृहिणींचे महिन्याचे आर्थिक नियोजन पूर्णतः विस्कळीत झाले आहे. आवक कमी असणे आणि वाहतुकीचा वाढलेला भार यामुळे येत्या काही दिवसांत हे दर आणखी वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
पाव आणि इतर बेकरी उत्पादने महागली
केवळ कृषी उत्पादनेच नव्हे, तर प्रक्रिया केलेल्या खाद्यपदार्थांच्या किमतीही वाढल्या आहेत. काही दिवसांपूर्वीच पावाच्या किमतीत वाढ झाल्याने त्याचा परिणाम सर्वसामान्य नागरिकांच्या रोजच्या नाश्त्यावर झाला आहे. बेकरी उत्पादनांसाठी लागणाऱ्या कच्च्या मालाची वाहतूक महागल्याने उत्पादकांनी ही दरवाढ ग्राहकांवर लादली आहे.
