Lok Sabha Seats Expansion : भारतीय लोकशाहीच्या इतिहासात एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण बदल होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. केंद्र सरकारने लोकसभेच्या जागांची संख्या ५४३ वरून थेट ८५० पर्यंत वाढवण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे. या ऐतिहासिक निर्णयामुळे गेली अनेक वर्षे प्रलंबित असलेल्या महिला आरक्षण कायद्याच्या अंमलबजावणीचा मार्ग सुकर होणार असल्याचे बोलले जात आहे. यासंदर्भातील घटनादुरुस्ती विधेयक लवकरच संसदेत मांडले जाण्याची शक्यता आहे.
Lok Sabha Seats Expansion : काय आहे सरकारचा प्रस्ताव?
लोकसभेच्या जागा वाढवण्यासाठी संसदेचे ३ दिवसांचे विशेष अधिवेशन बोलावण्यात आले आहे. या प्रस्तावानुसार:
- जागांची विभागणी: ८५० जागांपैकी ८१५ जागा राज्यांसाठी आणि ३५ जागा केंद्रशासित प्रदेशांसाठी राखीव असतील.
- महिला आरक्षण: विधानसभा आणि लोकसभेत महिलांना ३३ टक्के आरक्षण देण्यासाठी मतदारसंघ पुनर्रचना करणे आवश्यक आहे, त्यासाठीच हा विस्तार केला जाणार आहे.
- जनगणना आधार: ही प्रक्रिया २०११ च्या जनगणनेच्या आधारे राबवली जाण्याची शक्यता आहे.
- अंमलबजावणी: हे बदल २०२९ च्या लोकसभा निवडणुकीपासून लागू होऊ शकतात.
Lok Sabha Seats Expansion : विरोधकांचा आक्षेप आणि रणनीती
सरकारच्या या प्रस्तावावर विरोधकांनी शंका उपस्थित केली आहे. काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खर्गे यांच्या निवासस्थानी विरोधकांची एक महत्त्वाची बैठक होणार असून, त्यात आम आदमी पार्टी, डीएमके आणि तृणमूल काँग्रेससारखे पक्ष सहभागी होतील.
विरोधकांचे मुख्य मुद्दे:
- २०२१ ची जनगणना: २०११ ऐवजी २०२१ च्या जनगणनेच्या आधारावर पुनर्रचना व्हावी, अशी मागणी विरोधक करत आहेत.
- आरक्षणांतर्गत आरक्षण: मागासवर्गीय महिलांसाठी स्वतंत्र कोट्याची मागणीही जोर धरत आहे.
- विधेयकाची घाई: तृणमूल काँग्रेसचे खासदार डेरेक ओब्रायन यांनी विधेयकाची प्रत अद्याप मिळाली नसल्याचे सांगत सरकारवर टीका केली आहे.
बहुमताची कसोटी
घटनादुरुस्ती विधेयक मंजूर करण्यासाठी संसदेत दोन तृतीयांश बहुमताची गरज असते. भाजपला हे विधेयक पास करण्यासाठी विरोधी पक्षांच्या समर्थनाची आवश्यकता भासणार आहे. त्यामुळे आगामी ३ दिवसांचे विशेष अधिवेशन राजकीयदृष्ट्या अत्यंत वादळी ठरण्याची चिन्हे आहेत.
लोकसभेच्या जागांमध्ये होणारी ही मोठी वाढ देशाच्या राजकीय नकाशात आमूलाग्र बदल घडवून आणू शकते.
हे देखील वाचा – Modi-Trump Call: मोदी-ट्रम्प यांच्यात 40 मिनिटे खलबतं! ‘या’ महत्त्वाच्या मुद्यांवर झाली चर्चा
