Pakistan administered Kashmir : पाकिस्तान-व्याप्त जम्मू आणि काश्मीर (POJK) मध्ये गेल्या ५ ते ९ जून दरम्यान पाकिस्तानी सुरक्षा दलांनी क्रूरतेची परिसीमा ओलांडत प्रचंड रक्तपात घडवून आणला आहे. एका गोपनीय अहवालातून (डोसियर) समोर आलेल्या धक्कादायक माहितीनुसार, या हिंसाचारात डझनभर निष्पाप नागरिकांना आपले प्राण गमवावे लागले आहेत. मृतांमध्ये प्रामुख्याने १९ बालके आणि ७ गर्भवती महिलांचा समावेश आहे, ज्यामुळे या कारवाईतील अमानुषता अधोरेखित झाली आहे. पाकिस्तानातील वाढती महागाई, बेरोजगारी, तीव्र आर्थिक संकट आणि मानवी हक्कांचे होणारे पद्धतशीर उल्लंघन यांविरोधात ‘जॉइंट अवामी ॲक्शन कमिटी’च्या (JAAC) वतीने शांततापूर्ण मार्गाने आंदोलन सुरू होते. मात्र, हा जनक्षोभ दडपण्यासाठी पाकिस्तानी हुकूमशाही प्रशासनाने अत्यंत पाशवी बळाचा वापर केला.
या निशस्त्र आंदोलकांचा आवाज दाबण्यासाठी पाकिस्तान सरकारने थेट मुख्य भूमीवरून सुमारे १४,००० सशस्त्र सुरक्षा कर्मचाऱ्यांची फौज तैनात केली होती. या सुरक्षा दलांनी आंदोलकांवर थेट गोळीबार केला, ज्यामध्ये ‘जॉइंट अवामी ॲक्शन कमिटी’च्या अनेक प्रमुख नेत्यांना ठार मारण्यात आले, तर अनेक जण गंभीर जखमी झाले आणि काहींना बेकायदेशीरपणे ताब्यात घेण्यात आले. या लष्करी अत्याचाराची माहिती आणि पुरावे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर पोहोचू नयेत म्हणून संपूर्ण परिसरात इंटरनेट, भ्रमणध्वनी आणि दळणवळण सेवांवर पूर्णपणे निर्बंध लादण्यात आले आहेत. आपल्या या क्रूर कृत्याचे समर्थन करताना पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांनी असा दावा केला आहे की, आंदोलकांनी बंदुका आणि पेट्रोल बॉम्बचा वापर करून ‘गनिमी काव्याने’ (गनिमी पद्धतीने) सुरक्षा दलांवर हल्ले केले, ज्यामुळे त्यांना स्वसंरक्षार्थ ही कारवाई करावी लागली.
भारताच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्रालयाने (MEA) पाकिस्तानच्या या अत्यंत हिंसक आणि दडपशाहीच्या कारवाईचा तीव्र शब्दांत निषेध केला आहे. भारताने स्पष्ट केले आहे की, पाकिस्तान आपले अंतर्गत आर्थिक व राजकीय अपयश लपवण्यासाठी आणि तेथील मानवी हक्कांच्या गंभीर उल्लंघनावरून जगाचे लक्ष विचलित करण्यासाठी सातत्याने खोट्या बातम्या व अपप्रचार पसरवत आहे. असे असले तरी, पाकिस्तानी लष्कराच्या दडपशाहीला न जुमानता हे आंदोलन आता मीरपूर, मुझफ्फराबाद, गिलगिट-बाल्टिस्तान, रावळकोट आणि इतर अनेक प्रांतांमध्ये वणव्यासारखे पसरले आहे. हे प्रकरण आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गाजत असून, युनायटेड किंगडम (UK) मधील काश्मिरी समुदायाने लंडनमधील पाकिस्तानी दूतावासाबाहेर जोरदार निदर्शने केली आहेत. तसेच ब्रिटनच्या ३० हून अधिक खासदारांनी त्यांच्या सरकारला पत्र लिहून या गंभीर प्रकरणात शांततापूर्ण तोडगा काढण्यासाठी तातडीने हस्तक्षेप करण्याची विनंती केली आहे.
दुसरीकडे, पाकिस्तानच्या या हिंसक कारवाया केवळ पाकव्याप्त काश्मीरपुरत्या मर्यादित राहिलेल्या नसून, त्यांनी मंगळवारी रात्री अफगाणिस्तानच्या हद्दीत घुसून भीषण हवाई हल्ले केले आहेत. तालिबान सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार, या हवाई हल्ल्यांमध्ये ११ बालके, एक महिला आणि एका वृद्ध पुरुषासह एकूण १३ नागरिकांचा मृत्यू झाला असून, १४ महिला गंभीर जखमी झाल्या आहेत. तालिबानचे मुख्य प्रवक्ते झबिहुल्ला मुजाहिद यांनी पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या हवाई हद्दीचे उघड उल्लंघन केल्याचा आरोप केला आहे. पाकिस्तानी वायूसेनेने कुनार, खोस्त आणि पक्तिका या प्रांतांमधील सर्वसामान्य नागरिकांच्या निवासी घरांना लक्ष्य केल्याचे सांगत मुजाहिद यांनी जखमींचे व पडझड झालेल्या घरांचे छायाचित्रेही जारी केले आहेत.
तालिबान सरकारच्या दाव्यानुसार, गेल्या वर्षभरात पाकिस्तानी लष्कराच्या अशा सीमापार कारवायांमध्ये शेकडो निष्पाप नागरिकांनी आपले प्राण गमावले आहेत. यापूर्वी मार्च २०२६ मध्येही पाकिस्तानने अफगाणिस्तानवर असाच एक मोठा हवाई हल्ला केला होता. अफगाण अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, काबूलमधील एका व्यसनमुक्ती केंद्रावर झालेल्या त्या भीषण बॉम्बस्फोटात ४०० हून अधिक लोक ठार झाले होते, ज्यापैकी २६९ जणांच्या मृत्यूची अधिकृत पुष्टी झाली होती.
