LPG Price Hike : मे महिन्यात पेट्रोल-डिझेलच्या किमतीत चार वेळा आणि सीएनजीच्या दरात तीन वेळा वाढ झाल्यानंतर, सर्वसामान्यांचे कंबरडे मोडणारी आणखी एक बातमी समोर आली आहे. जून महिन्याच्या पहिल्याच दिवशी सरकारी तेल वितरण कंपन्यांनी व्यावसायिक एलपीजी गॅस सिलिंडरच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ जाहीर केली आहे. या नवीन दरवाढीमुळे १९ किलोच्या व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या किमतीत प्रति सिलिंडर ४२ रुपयांपासून ते ५३ रुपयांपर्यंतची वाढ झाली आहे. तसेच, ५ किलो वजनाच्या छोट्या व्यावसायिक सिलिंडरचे दरही ११ रुपयांनी वधारले आहेत. हे सुधारित आणि वाढीव दर आजपासून म्हणजेच १ जूनपासून देशभरात लागू करण्यात आले आहेत. चालू वर्षाच्या सुरुवातीपासून म्हणजेच जानेवारी महिन्यापासून तेल कंपन्यांनी व्यावसायिक गॅसच्या दरात केलेली ही सलग सातवी दरवाढ आहे. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सुरू असलेल्या आखाती युद्धामुळे एका बाजूला एलपीजी गॅसचा तीव्र तुटवडा जाणवत असतानाच ही नवीन भाववाढ झाल्यामुळे, हॉटेल आणि खाद्यपदार्थ क्षेत्रातील आधीच वाढलेले दर आता पुन्हा एकदा कडाडण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
प्रमुख महानगरांमधील व्यावसायिक सिलिंडरचे नवीन दर
देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये १९ किलोच्या व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरात ४२ रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीमुळे दिल्लीत पूर्वी ३,०७१.५० रुपयांना मिळणारा हा सिलिंडर आता ३,११३.५० रुपयांना खरेदी करावा लागेल. महाराष्ट्राची राजधानी आणि आर्थिक केंद्र असलेल्या मुंबईत या व्यावसायिक सिलिंडरच्या दरात ४३.५० रुपयांची वाढ होऊन तो आता ३,०६७.५० रुपयांवर पोहोचला आहे. देशात सर्वाधिक दरवाढ कोलकात्यामध्ये झाली असून, तिथे तब्बल ५३.५० रुपयांची वाढ नोंदवली गेली आहे. त्यामुळे कोलकात्यात या सिलिंडरची किंमत ३,२०२ रुपयांवरून थेट ३,२५५.५० रुपयांवर गेली आहे.
दुसरीकडे, शिक्षणासाठी दुसऱ्या शहरात राहणारे विद्यार्थी, नोकरीच्या निमित्ताने स्थलांतरित झालेले तरुण आणि मजूर वर्ग ज्या ५ किलोच्या ‘फ्री ट्रेड एलपीजी’ म्हणजेच छोट्या सिलिंडरचा प्रामुख्याने वापर करतात, त्यांनाही या महागाईतून कोणताही दिलासा मिळालेला नाही. तेल कंपन्यांनी ५ किलोच्या या छोट्या सिलिंडरच्या किमतीत ११ रुपयांची वाढ केली आहे. या दरवाढीनंतर दिल्लीत या सिलिंडरचा दर ८१०.५० रुपयांवरून वाढून आता ८२१.५० रुपये इतका झाला आहे.
सहा महिन्यांत किमती दुप्पट; हॉटेल आणि खाद्यपदार्थ महागणार
या वर्षाच्या सुरुवातीपासून व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या किमतींमध्ये सातत्याने होणाऱ्या वाढीमुळे अवघ्या सहा महिन्यांत १९ किलोच्या सिलिंडरची किंमत जवळपास दुप्पट झाली आहे. डिसेंबर २०२५ मध्ये या सिलिंडरची मूळ किंमत केवळ १,५८०.५० रुपये इतकी होती. मात्र, त्यानंतर जानेवारी महिन्यात ११ रुपये, फेब्रुवारीत ४९ रुपये, मार्चमध्ये पहिल्यांदा २८ रुपये आणि त्यानंतर पुन्हा मार्चमध्येच ११४.५० रुपये, एप्रिल महिन्यात १९५.५० रुपये आणि मे महिन्यात तब्बल ९९३ रुपयांची प्रचंड वाढ करण्यात आली.
या सततच्या भाववाढीमुळे आणि आखाती युद्धानंतर निर्माण झालेल्या गॅसच्या टंचाईमुळे बाजारातील खाद्यपदार्थांचे भाव गेल्या काही दिवसांत कमालीचे वाढले आहेत. सर्वसामान्यांचे आवडते खाद्य असलेला आणि पूर्वी २० रुपयांना मिळणारा वडापाव गेल्या महिन्यातच २५ ते ३० रुपयांवर गेला होता; तो आता या नवीन गॅस दरवाढीमुळे आणखी महाग होण्याची शक्यता आहे. गॅसच्या वाढत्या दरांमुळे गेल्या महिन्यातच पावाच्या किमतीतही वाढ झाली होती, ज्याचा फटका बेकरी व्यवसायाला बसत आहे.
घरगुती गॅस सिलिंडर ग्राहकांना तूर्तास दिलासा
या सर्व महागाईच्या सावटात सर्वसामान्य कुटुंबांसाठी एकमेव दिलासादायक बाब म्हणजे, दररोजच्या स्वयंपाकासाठी वापरल्या जाणाऱ्या १४ किलोच्या घरगुती एलपीजी सिलिंडरच्या किमतीत सध्या तरी कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. त्याचे दर स्थिर ठेवण्यात आले आहेत. मात्र, बाजार तज्ज्ञांच्या मते, जर आखाती देशांमधील युद्ध परिस्थिती अशीच लांबली आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचा व वायूचा तुटवडा कायम राहिला, तर येत्या काळात घरगुती गॅस सिलिंडरचे दरही वाढण्याची दाट शक्यता नाकारता येत नाही.
तेल कंपन्यांचा दैनंदिन तोटा ७५० कोटींवर
गेल्या आर्थिक वर्षाचा विचार केला तर इंडियन ऑइल, हिंदुस्तान पेट्रोलियम आणि भारत पेट्रोलियम या तिन्ही प्रमुख सरकारी तेल कंपन्यांनी एकूण ७७,८२१ कोटी रुपयांचा प्रचंड नफा नोंदवला होता. मात्र, आखाती युद्धाचा भडका उडाल्यानंतर कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे या सरकारी तेल कंपन्यांना दररोज अंदाजे १,००० कोटी रुपयांचा अवाढव्य तोटा सहन करावा लागत होता. इंधनाच्या किमतीत सलग चार वेळा करण्यात आलेल्या दरवाढीनंतर आता हा तोटा काही प्रमाणात कमी झाला आहे. पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या सहसचिव सुजाता शर्मा यांनी काल याविषयी अधिकृत माहिती देताना सांगितले की, तेल कंपन्यांचा हा दैनंदिन तोटा आता दररोज अंदाजे ७५० कोटी रुपयांपर्यंत खाली आला आहे.
