Iran Crisis: इराणमधील सत्तासंघर्षाने आता एक वेगळे वळण घेतले आहे. अमेरिकन आणि इस्रायली हल्ल्यात जखमी झालेले इराणचे सर्वोच्च नेते मुजतबा खामेनी सध्या अज्ञातवासात असून, देशाचा संपूर्ण कारभार रिव्होल्युशनरी गार्ड्सच्या जनरलच्या हातात गेल्याचे वृत्त ‘द न्यूयॉर्क टाइम्स’ने दिले आहे.
मुजतबा खामेनी हे एका कंपनीच्या बोर्ड डायरेक्टरप्रमाणे काम करत असून, सर्व महत्त्वाचे निर्णय लष्करी अधिकाऱ्यांच्या सल्ल्यानेच घेतले जात आहेत.
गंभीर जखमा आणि अज्ञातवास
28 फेब्रुवारी रोजी झालेल्या भीषण बॉम्बस्फोटात मुजतबा यांचे वडील अयातुल्ला अली खामेनी यांचा मृत्यू झाला, तर मुजतबा स्वतः गंभीर जखमी झाले. या हल्ल्यात त्यांची पत्नी आणि मुलाचाही मृत्यू झाला आहे. सध्या त्यांच्यावर डॉक्टरांचे पथक उपचार करत असून, इस्रायली ट्रॅकिंग टाळण्यासाठी वरिष्ठ नेतेही त्यांची भेट घेणे टाळत आहेत. इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान, जे स्वतः डॉक्टर आहेत, ते मुजतबा यांच्या उपचारावर लक्ष ठेवून आहेत.
बोलणे झाले कठीण, केवळ लेखी आदेश
अहवालानुसार, मुजतबा खामेनी मानसिकदृष्ट्या सक्षम असले तरी त्यांच्या शरीराला गंभीर जखमा झाल्या आहेत. त्यांच्या एका पायावर 3 शस्त्रक्रिया झाल्या असून त्यांना कृत्रिम पाय बसवावा लागणार आहे. चेहरा आणि ओठ भाजल्यामुळे त्यांना बोलताना प्रचंड त्रास होत आहे. आपला आवाज कमकुवत ऐकू जाऊ नये, या भीतीने त्यांनी अद्याप कोणतेही मौखिक विधान केलेले नाही; ते केवळ लेखी स्वरूपात आदेश जारी करत आहेत.
लष्करी जनरलचा वाढता प्रभाव
इराणच्या सत्तेचे केंद्र आता पूर्णपणे रिव्होल्युशनरी गार्ड्सकडे सरकले आहे. यामध्ये काही प्रमुख नावे समोर येत आहेत:
- अहमद वाहिदी: हे सध्या या शक्तिशाली दलाचे नेतृत्व करत आहेत.
- मोहम्मद बागेर झोल्काद्र: यांच्याकडे राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेची जबाबदारी सोपवण्यात आली आहे.
- याह्या रहीम सफावी: हे वडिलांनंतर आता मुलाचेही मुख्य सल्लागार म्हणून काम पाहत आहेत.
या लष्करी वर्चस्वामुळे इराणमधील निवडून आलेले सरकार आता बाजूला फेकले गेले आहे. राष्ट्राध्यक्ष आणि त्यांच्या मंत्रिमंडळाकडे केवळ अन्न, इंधन आणि अंतर्गत सुरक्षा राखण्यापुरतीच मर्यादित कामे उरली आहेत.
राजनैतिक आणि लष्करी रणनीतीत बदल
इराणच्या परराष्ट्र धोरणातही मोठे बदल पाहायला मिळत आहेत. परराष्ट्र मंत्री अब्बास अरागची यांची भूमिका कमी झाली असून, संसदेचे अध्यक्ष मोहम्मद बागेर घालिबाफ आता परराष्ट्र व्यवहारात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. इस्रायलविरुद्धच्या लष्करी कारवाया असोत किंवा अमेरिकेसोबतची पडद्यामागची चर्चा, या सर्व प्रक्रियेत पहिल्यांदाच रिव्होल्युशनरी गार्ड्सच्या कमांडर्सचा थेट समावेश करण्यात आला आहे.
इराणमधील सध्याची परिस्थिती पाहता, धर्मगुरूंचा प्रभाव कमी होत चालला असून लष्करी अधिकाऱ्यांची पकड मजबूत होत असल्याचे चित्र स्पष्ट होत आहे.
हे देखील वाचा –
Girish Mahajan: मंत्री गिरीश महाजन यांना जाब विचारणारी महिला अडचणीत! पोलिसांत तक्रार दाखल
