Mali Rebel Attack : पश्चिम आफ्रिकेतील माली हा देश पुन्हा एकदा भीषण दहशतवादी हिंसाचाराने हादरला आहे. अल कायदा या कुख्यात दहशतवादी संघटनेशी संलग्न असलेल्या ‘जेएनआयएम’ (JNIM) या गटाने केलेल्या एका प्राणघातक हल्ल्यात मालीच्या संरक्षणमंत्र्यांचा मृत्यू झाला आहे. फ्रान्समधील ‘आरएफआय’ (RFI) या रेडिओ वाहिनीने रविवारी या संदर्भातील अधिकृत वृत्त दिले असून, या घटनेमुळे संपूर्ण आफ्रिका खंडात खळबळ उडाली आहे.
हल्ल्याचा थरार आणि जेएनआयएमची भूमिका-
मिळालेल्या माहितीनुसार, संरक्षणमंत्र्यांच्या ताफ्यावर दहशतवाद्यांनी हा पूर्वनियोजित हल्ला चढवला. ‘जमात नुसरत अल-इस्लाम वल-मुस्लिमीन’ (JNIM) ही संघटना माली आणि आसपासच्या सहल (Sahel) क्षेत्रात सक्रिय असून, त्यांनी यापूर्वीही अनेकदा सरकारी सुरक्षा दलांना लक्ष्य केले आहे. या ताज्या हल्ल्यात मंत्र्यांच्या सुरक्षेसाठी तैनात असलेल्या जवानांचेही मोठे नुकसान झाल्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे. मात्र, संरक्षणमंत्र्यांसारख्या उच्चपदस्थ व्यक्तीचा या हिंसाचारात बळी जाणे, हा माली सरकारसाठी मोठा धक्का मानला जात आहे.
संयुक्त राष्ट्रांची चिंता आणि जागतिक आवाहन-
मालीमध्ये सातत्याने वाढत असलेल्या या हिंसाचाराची संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) गंभीर दखल घेतली आहे. केवळ मालीच नव्हे, तर संपूर्ण प्रदेशातील शांतता धोक्यात आली असल्याचे संयुक्त राष्ट्रांनी म्हटले आहे. हा रक्तपात थांबवण्यासाठी आणि दहशतवादी संघटनांचा बिमोड करण्यासाठी केवळ स्थानिक प्रयत्न पुरेसे नसून, आंतरराष्ट्रीय समुदायाने तातडीने एकत्र येऊन ठोस पावले उचलण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
मालीमध्ये बंडखोरांचा लष्करी तळावर भीषण समन्वयित हल्ला; संरक्षणमंत्री सादियो कामारा यांचा मृत्यू-
पश्चिम आफ्रिकेतील माली देशात दहशतवादी आणि बंडखोर संघटनांनी पुकारलेल्या संयुक्त युद्धामुळे परिस्थिती अत्यंत स्फोटक बनली आहे. अल कायदाशी निष्ठा राखणारी ‘जेएनआयएम’ (JNIM) आणि तौरेग बंडखोरांची संघटना यांनी शनिवारी परस्पर समन्वयाने राजधानी बामाकोजवळील काती (Kati) या मोक्याच्या लष्करी तळावर एकाच वेळी भीषण हल्ले चढवले. या रक्तरंजित संघर्षात मालीचे संरक्षणमंत्री सादियो कामारा यांचा मृत्यू झाल्याचे वृत्त समोर आले आहे.
बंडखोर संघटनांची युती आणि ‘काती’ तळाला लक्ष्य-
मालीच्या उत्तरेकडील भागात सक्रिय असलेल्या तौरेग बंडखोरांच्या नेतृत्वाखालील ‘आजावाद लिबरेशन फ्रंट’ (FLA) आणि ‘जेएनआयएम’ या दोन भिन्न विचारसरणीच्या संघटनांनी या मोहिमेसाठी हातमिळवणी केली होती. शनिवारी पहाटेपासून सुरू झालेल्या या हल्ल्यात अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांचा वापर करण्यात आला. लष्करी तळावर झालेल्या या घुसखोरीनंतर दुसऱ्या दिवशीही परिसरामध्ये गोळीबाराचे तीव्र आवाज ऐकू येत होते, ज्यामुळे जनसामान्यांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले आहे. दोन्ही संघटनांनी अधिकृतपणे या हल्ल्यांची जबाबदारी स्वीकारली आहे.
लष्करी राजवटीविरुद्ध पुकारलेले युद्ध-
‘आजावाद लिबरेशन फ्रंट’ने (FLA) या हल्ल्याबाबत आपली भूमिका स्पष्ट करताना धक्कादायक दावा केला आहे. त्यांच्या मते, मालीमध्ये सध्या अस्तित्वात असलेल्या लष्करी राजवटीच्या जुलमातून सर्वसामान्य जनतेचे रक्षण करण्यासाठी ही विशेष मोहीम आखण्यात आली होती. या मोहिमेला त्यांनी ‘लोकसंरक्षण’ असे नाव दिले असले, तरी या हिंसाचारामुळे देशाच्या संरक्षणमंत्र्यांचा बळी गेल्याने सरकारला मोठा हादरा बसला आहे. विशेषतः काती लष्करी तळ हा राजधानीच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो, तिथेच भगदाड पाडण्यात बंडखोरांना यश आले आहे.
मालीत बंडखोरांचे भीषण तांडव: किदाल शहरावर ताबा मिळवल्याचा दावा; संयुक्त राष्ट्रांकडून तीव्र निषेध-
पश्चिम आफ्रिकेतील माली देशात गेल्या दोन दिवसांपासून सुरू असलेला हिंसाचार अधिकच उग्र झाला आहे. बंडखोर आणि दहशतवादी संघटनांनी पुकारलेल्या या युद्धात मोठ्या प्रमाणावर जीवितहानी झाल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. राजधानी बामाकोजवळील काती लष्करी तळासह आता उत्तर मालीतील महत्त्वाचे शहर असलेल्या किदालवरही बंडखोरांनी हल्ले चढवले असून, या शहरावर पूर्णपणे ताबा मिळवल्याचा खळबळजनक दावा बंडखोर संघटनांनी केला आहे.
जीवितहानी आणि जखमींचा आकडा-
शनिवारी झालेल्या पहिल्या टप्प्यातील हल्ल्यांमध्ये किमान १६ जण गंभीर जखमी झाल्याची अधिकृत माहिती माली सरकारने दिली आहे. मात्र, गेल्या ४८ तासांपासून सुरू असलेल्या या भीषण संघर्षात नेमकी किती जीवितहानी झाली, याचा अधिकृत आणि अंतिम आकडा अद्याप समोर आलेला नाही. युद्धाच्या छायेत असलेल्या या भागात संपर्क यंत्रणा विस्कळीत झाल्यामुळे माहिती मिळवण्यात अडथळे येत असले, तरी मृतांचा आकडा मोठा असण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
किदाल शहराची पडझड-
बंडखोरांनी केवळ लष्करी तळांनाच लक्ष्य केले नाही, तर उत्तरेकडील किदाल शहरात शिरकाव करून तिथल्या प्रशासकीय यंत्रणेला वेठीस धरले आहे. “आम्ही किदाल शहरावर पूर्णतः नियंत्रण मिळवले आहे,” असा दावा तौरेग बंडखोरांच्या गटाने केला आहे. जर हा दावा खरा ठरला, तर मालीच्या लष्करी राजवटीसाठी हा अत्यंत मानहानीकारक आणि धोरणात्मकदृष्ट्या मोठा पराभव ठरेल. किदाल हे शहर गेल्या अनेक वर्षांपासून फुटीरतावादी चळवळींचे केंद्र राहिले असून, आता ते पुन्हा एकदा बंडखोरांच्या ताब्यात गेल्याने देशाच्या अखंडतेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.
जागतिक समुदायाची प्रतिक्रिया-
मालीतील या अस्थिर परिस्थितीवर आंतरराष्ट्रीय स्तरावरून तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे. संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस यांनी या वाढत्या हिंसाचाराबद्दल खोल चिंता व्यक्त केली आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या प्रवक्त्यांनी ‘एक्स’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर एक अधिकृत निवेदन प्रसिद्ध केले आहे. यामध्ये त्यांनी म्हटले आहे की, “संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस मालीमध्ये होत असलेल्या या हल्ल्यांचा अत्यंत कठोर शब्दांत निषेध करत आहेत. लोकशाही मार्गाने शांतता प्रस्थापित होणे गरजेचे असून, असा हिंसाचार मानवतेसाठी घातक आहे.”
