Prasad Vedpathak : मुंबईतील विद्याविहार-घाटकोपर परिसरातील ‘कैलास एव्हेन्यू’ गृहनिर्माण संस्थेच्या आवारात (सोसायटी) आखण्यात आलेल्या एका पांढऱ्या पट्टीवरून सध्या मोठा सामाजिक आणि कायदेशीर वाद निर्माण झाला आहे. प्रसिद्ध युट्यूबर आणि सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर प्रसाद वेदपाठक याने हा गंभीर मुद्दा समाजमाध्यमांवर जाहीरपणे उपस्थित केला असून, त्याने शेअर केलेला व्हिडिओ सध्या इंटरनेटवर प्रचंड प्रमाणात प्रसारित (व्हायरल) होत आहे. सोसायटीमधील काही सदस्यांनी इतर रहिवाशांची कोणतीही पूर्वपरवानगी न घेता परस्पर हा निर्णय राबवल्यामुळे या वादाला तोंड फुटले आहे.
इन्फ्लुएन्सर प्रसाद वेदपाठक याच्या दाव्यानुसार, जैन धर्मगुरूंच्या स्वागतासाठी आणि त्यांच्या सुविधेसाठी इमारतीच्या खाजगी आवारात ही पांढरी पट्टी मारण्यात आली आहे. धार्मिक मान्यता किंवा नियम हे वैयक्तिक आणि आपापल्या घरापुरते मर्यादित असावेत, सार्वजनिक किंवा गृहनिर्माण संस्थेच्या सामायिक जागेत असे प्रकार करून सामाजिक तेढ निर्माण करू नये, असा आक्षेप प्रसादने नोंदवला आहे. त्याने इशारा दिला की, जर ही पांढरी पट्टी काढण्यासाठी त्याला धरणे आंदोलन करावे लागले, तर तो त्याच पट्टीवर खाली मांडी घालून बसेल. तो मांसाहारी (नॉनव्हेज) असल्याने आंदोलनादरम्यान तिथेच बसून आपल्या आवडीचे अन्न ग्रहण करेल, असा आक्रमक पवित्रा त्याने घेतला आहे.
आपल्या डिजिटल अकाऊंट्सबाबत बोलताना प्रसादने जैन समुदायातील काही घटकांवर गंभीर आरोप केले आहेत. तो म्हणाला की, “सोशल मीडियावर व्हिडिओ आणि आशय (कंटेन्ट) तयार करणे हा आमचा व्यवसाय आहे. मी केवळ या पांढऱ्या पट्टीमागचे तार्किक कारण विचारले होते. परंतु, या रास्त प्रश्नानंतर जैन समाजातील काही लोक आमच्या सोशल मीडिया पेजेसवर सामूहिक रिपोर्टिंग (मास रिपोर्टिंग) करून ती पेजेस डिलीट किंवा सस्पेंड करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.” या दुटप्पी भूमिकेवर तो म्हणाला की, एका बाजूला आमच्या अधिकारांवर गदा आणायची आणि दुसऱ्या बाजूला ‘मिच्छामि दुक्कडम्’ म्हणून क्षमा मागण्याची ढोंगी प्रवृत्ती मला मान्य नाही.
या विषयावर सोसायटीच्या कमिटीकडून सातत्याने बदलती आणि संदिग्ध उत्तरे मिळत असल्याचे प्रसादने सांगितले. सुरुवातीला ही पट्टी त्वरित हटवण्याचे आश्वासन देण्यात आले, मात्र नंतर ‘केवळ चार महिन्यांसाठी आमचे संत येऊन जाईपर्यंत ही व्यवस्था राहील’, असे सांगून वेळ मारून नेण्यात आली. यावर तो म्हणाला, “मी याच भागातील मूळ भूमिपुत्र असून माझी चौथी पिढी इथे राहत आहे. माझ्या आजीच्या योगदानामुळे ही इमारत उभी राहिली. इमारतीखालील मंदिरावर अजूनही आमचा कायदेशीर मालकी हक्क आहे, मी इच्छिले तर त्याला टाळे लावून असाच वाद निर्माण करू शकतो, पण आमच्यावर तसे संस्कार झालेले नाहीत.”
प्रसाद वेदपाठक याच्या या भूमिकेला केवळ मराठी समाजातूनच नव्हे, तर खुद्द जैन समाजातील सुजाण नागरिकांकडूनही पाठिंबा मिळत आहे. जैन धर्मीय नागरिकांच्या मते, जैन साधू किंवा साध्वींनी संन्यास घेतलेला असतो, त्यामुळे ‘त्याग’ आणि ‘व्हीआयपी ट्रीटमेंट’ (VIP Treatment) या परस्परांच्या विरोधी गोष्टी आहेत. कोणतेही खरे संत अशी विशेष वागणूक मागत नाहीत, त्यामुळे हा प्रकार काही विशिष्ट व्यक्तींच्या विकृत मानसिकतेतून किंवा कुटिल नीतीतून जन्माला आला आहे, जो तातडीने थांबवला पाहिजे.
घाटकोपरमध्ये गेल्या ३५ वर्षांपासून राहत असताना सार्वजनिक फूटपाथवर किंवा सोसायटीच्या आत अशा पांढऱ्या पट्ट्या कधीही पाहिल्या नव्हत्या, असे सांगत प्रसादने थेट प्रशासकीय व्यवस्थेवरही बोट ठेवले आहे. काल रात्री दुचाकी चालवताना रस्त्यावरील पांढऱ्या पट्ट्यांअभावी गतिरोधक (स्पीड ब्रेकर) न दिसल्याने त्याचा अपघात होता होता राहिला. त्यामुळे अशा निरर्थक पट्ट्या मारण्याऐवजी रस्त्यांवरील गतिरोधकांवर पांढऱ्या पट्ट्या माराव्यात, अशी मागणी त्याने केली आहे.
